چرا سلف هاستینگ (میزبانی شخصی) در عصر اَبر، مهم‌تر از همیشه است؟

کمتر از دو هفته پیش، یک تداخل در به‌روزرسانی DNS، سرویس‌های وب آمازون (AWS) را از کار انداخت و صدها اپلیکیشن و سرویس در سراسر جهان، از جمله نتفلیکس، اسپاتیفای، گوگل درایو و زوم را فلج کرد. در سطح کاربران عادی، فروشگاه‌های آنلاین از کار افتادند، یک کاربر Reddit از ضرر هزاران دلاری به دلیل عدم اجرای تراکنش در پلتفرم معاملاتی‌اش نالید و حتی تختخواب هوشمند یک فرد نگون‌بخت از کار افتاد.

این نوع قطعی‌های گسترده یک اتفاق یکباره نیستند. در مارس ۲۰۲۴، قطعی فیسبوک بیش از ۱۱ میلیون کاربر را تحت تأثیر قرار داد. در جولای همان سال، اختلال CrowdStrike باعث خاموشی سرویس‌های حیاتی امنیتی و عمومی شد. این‌ها تنها نمونه‌های کوچکی از اختلالات متعدد مایکروسافت، گوگل و کلاودفلر در یک سال گذشته هستند.

این اختلالات تأکید می‌کنند که هیچ سرویسی، هر چقدر هم که قوی و با پشتوانه مالی عظیم باشد، مصون از خطا نیست. این بخشی از دلیلی است که سلف هاستینگ (Self-hosting) به چنین موضوع جذابی تبدیل شده است. تمام ابزارها و زیرساخت‌هایی که برای راه‌اندازی یک مدیا سرور، ریموت دسکتاپ یا سرویس اشتراک‌گذاری فایل نیاز دارید، می‌توانند درست در خانه شما، در کنار خودتان باشند؛ جایی که از فجایع سرویس‌دهی جهانی در امان هستند.

۱. شما قوانین را تعیین می‌کنید: فرار از قوانین ناخوشایند و افزایش ناگهانی هزینه‌ها

شاید مهم‌تر از بحث قطعی‌ها، این باشد که با سلف هاستینگ، ما از افزایش ناگهانی قیمت اشتراک‌ها، تغییرات یک‌شبه در قوانین و مقررات، و حذف‌های بی‌معنی قابلیت‌ها آزاد هستیم.

به یاد بیاورید که چگونه نتفلیکس جلوی اشتراک‌گذاری حساب کاربری را گرفت و اعضای خانواده‌ای که در شهری دیگر زندگی می‌کردند، ناگهان دسترسی خود را از دست دادند. یا در مورد انبوه ویدیوهای یوتیوب که به دلیل ادعاهای کپی‌رایت مخرب یا نظارت‌های اشتباه حذف می‌شوند، چهطور؟ بله، «ناخوشایند» کمترین واژه‌ای است که می‌توان به کار برد.

۲. کنترل کامل بر داده‌های خود: داده‌ها را محلی و نزد خود نگه دارید

سرویس‌های سلف-هاست معمولاً توسط داوطلبان پرشوری ایجاد می‌شوند که به جای کسب درآمد، فقط می‌خواهند چیزی مفید بسازند. اگرچه بسیاری از آن‌ها عملکرد را بر ظاهر ترجیح می‌دهند (و رابط‌های کاربری چندان زیبایی ندارند)، اما اغلب غنی از امکانات، سبک و متن‌باز (Open source) هستند. این جنبه آخر نه تنها امنیت را افزایش می‌دهد، بلکه به جامعه کاربری اجازه می‌دهد تا ویژگی‌های خلاقانه‌ای به ابزارها اضافه کنند.

علاوه بر حفظ حریم خصوصی، جدا کردن داده‌هایمان از شرکت‌های بزرگ به این معناست که هیچ‌کس آن‌ها را به اشخاص ثالث نمی‌فروشد تا در ازای آن، تبلیغاتی را به خورد ما بدهند که مصرف‌گرایی را تشویق می‌کند.

وقتی سرویس سلف-هاست فقط از داده‌های محلی استفاده می‌کند، نیازی به ارائه اطلاعات شخصی و تماس ما نیست؛ این یعنی تماس‌های اسپم و ایمیل‌های ناخواسته کمتر. به علاوه، این سرویس معمولاً بین گروه منتخبی از کاربران (اغلب دوستان نزدیک و خانواده، یا فقط خودتان) به اشتراک گذاشته می‌شود. این امر خطر افشای داده‌ها در نشت‌های اطلاعاتی بزرگ را کاهش می‌دهد.

۳. یادگیری، لذت‌بخش است: پروژه‌های سرگرم‌کننده و یک جامعه پشتیبان

در کنار این‌ها، لذت و جامعه‌سازی ناشی از یادگیری یک مهارت جدید وجود دارد. نویسنده مقاله اشاره می‌کند: «من با تجربه فنی کم شروع کردم، ابتدا با ماشین‌های مجازی (VMs)، سپس به سراغ داکر (Docker) رفتم و اکنون در حال یادگیری ارکستراسیون کانتینر هستم. در طول این مسیر (و با اشتباهات بی‌شمار)، شبکه‌های پایه، پیکربندی VPN و دستورات زیادی را در ترمینال لینوکس و ویندوز آموختم.»

و زمانی که مشکلی برایتان پیش می‌آید، همیشه جوامعی در Reddit، دیسکورد و Stack Overflow برای کمک گرفتن وجود دارند.

۴. هزینه‌ها چطور؟

در نهایت، مسئله هزینه مطرح است. راه‌اندازی سلف هاستینگ و ایجاد یک «آزمایشگاه خانگی» (Home Lab) قطعاً به سرمایه‌گذاری اولیه نیاز دارد، اما این تجهیزات اغلب بادوام هستند و سال‌ها عمر می‌کنند. پروژه‌های اولیه نیز نباید پیچیده باشند. شما می‌توانید یک سرور پایه را روی چیزی به کوچکی رزبری پای (Raspberry Pi) اجرا کنید که بسته به مدل، هزینه‌ی بسیار پایینی دارد. پروژه‌ها همچنین می‌توانند به راحتی روی کامپیوترهای شخصی قدیمی و بازنشسته اجرا شوند. از همه بهتر، خودِ نرم‌افزارها اغلب رایگان و به راحتی در پلتفرم‌هایی مانند گیت‌هاب (GitHub) در دسترس هستند.

سلف هاستینگ استقلال دیجیتال را افزایش می‌دهد، اما جدایی کامل از اَبر تقریباً غیرممکن است

با تمام مزایایی که گفتیم، سلف هاستینگ نمی‌تواند به طور کامل جایگزین سرویس‌های ابری شود. برخی چیزها، مانند موتورهای جستجوی کامل، با میزبانی شخصی ممکن نیستند. علاوه بر این، اگر اختلالی در سطح ISP (تأمین کننده اینترنت) یا شبکه خانگی شما رخ دهد، سرویس همچنان از دسترس خارج خواهد شد. از آنجایی که بسیاری از پروژه‌های سلف-هاست متن‌باز هستند، چرخه‌های به‌روزرسانی کندتری دارند و ممکن است ماه‌ها طول بکشد تا مشکلات آشکار وصله شوند.

درست مانند راه‌اندازی یک کسب‌وکار، امتیاز سلف هاستینگ به این معنی است که شما مسئول همه‌چیز هستید – از نگهداری سیستم گرفته تا امنیت و تجربه کاربری. علاوه بر این، وقتی زندگی ما بین انبوهی از مسئولیت‌ها تقسیم شده، همه افراد زمان کافی برای یادگیری تمام جزئیات فنی مورد نیاز برای راه‌اندازی سرور خانگی را ندارند.

اما با وجود تمام این موانع، زمانی که همه‌چیز به درستی کنار هم قرار می‌گیرد و شما برای اولین بار به سرور خود متصل می‌شوید، کمتر تجربه‌ای به این اندازه رضایت‌بخش خواهد بود. سرویس‌های ابری قرار نیست به این زودی‌ها حذف شوند، اما سلف هاستینگ به شما اجازه می‌دهد تا بخشی از کنترل را پس بگیرید.